Evenement Commissie Wereldgeschiedenis (6/2/2019)

UTRECHT – Op een regenachtige woensdagavond in de Utrechtse binnenstad zijn docenten geschiedenis samen gekomen om te luisteren naar de verhalen van drie vertegenwoordigers van ‘verzwegen geschiedenis; verhalen die deel uit maken van de vaderlandse geschiedenis, maar die bij Nederlanders niet of nauwelijks bekend zijn. Wellicht is dit deel geschiedenis door de tijd heen argeloos vergeten, of juist opzettelijk niet toegevoegd aan onze geschiedenisboeken.

De eerste spreker is Prof. Dr. Fridus Steijlen van de Vrije Universiteit, de eerste hoogleraar Molukse geschiedenis in Nederland. Het verhaal van de Molukse ‘etnische soldaten’ in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) wordt gedetailleerd en begrijpelijk uiteengezet en maakt het onmogelijk om geen sympathie te voelen voor de Molukse gemeenschap in Nederland. Een geschiedenis die cruciaal is voor de identiteit en plek die deze groep vandaag de dag in onze maatschappij heeft.

De tweede spreker is Miguel Heilbron, medeoprichter van de ‘Black Archives’ in Amsterdam. Heilbron heeft met dit project vormgegeven aan het eerste kenniscentrum voor literatuur en ander historisch materiaal dat de tot voorheen onbeschreven geschiedenis van Nederlandse etnische minderheden uitlicht. Hieronder vallen bijvoorbeeld de ‘Wisselbrieven’; schriftelijke uitkeringen aan voormalig Nederlandse slavenhouders, die na de afschaffing van de slavernij rond 1864 voor hun zakelijke verlies werden vergoed door de Nederlandse regering.

De derde en laatste spreker is onze Raki Ap. Raki is onderhand een door de wol geverfde campagneleider en ambassadeur van West-Papoea. Vastberaden om zijn volk te vertegenwoordigen zet hij vlot de traditionele hoofdtooi op, versierd met veren van de Paradijsvogel, en staat op om te spreken. Tijdens de avond wordt Raki gevolgd door een camerateam van Daan Veldhuizen, die dit indrukwekkende moment met de vastberaden campagneleider vastlegt.

Raki is misschien klein van stuk, maar met zijn gedaante, stem en gepassioneerde betoog maakt hij snel indruk op het publiek. Aandachtig wordt er geluisterd naar het verhaal van West-Papoea, de tragische geschiedenis en het resultaat daarvan, en de blik op de toekomst.

Raki is hoopvol; duidelijk is dat elk beetje voor hem veel betekent. Hij wil bewustwording en een draagvlak in Nederland creëren. Hij benadrukt de mooie momenten in de wederzijdse geschiedenis van Nederland en West-Papoea, die bezoedeld is door een grotendeels verzwegen tragedie. Er is een belangrijke rol weggelegd voor de docenten en het onderwijs om dit stukje geschiedenis bekendheid te verschaffen onder de jonge generaties. Het verhaal van West-Papoea verdient daarom een plek in het curriculum van de vaderlandse geschiedenis.

De reactie van de docenten is sober doch positief. Vaak worden voor het thema van de Nederlandse koloniale tijd de voorbeelden van Suriname en Indonesië gekozen, waarschijnlijk omdat deze gemeenschappen in Nederland een stuk groter zijn. Toch wijst een docent op de waarde van West-Papoea als een onderwerp binnen het thema ‘koloniaal en postkoloniaal Nederland’. Ook wordt er gesproken over de meerdere facetten van de casus West-Papua; met haar hechte band met Nederland, haar plek binnen de internationale politiek en klimaatverandering, en tragische mensenrechtenschendingen. West-Papua kan daarmee dienen als casus niet alleen in de geschiedenisles, maar ook bijvoorbeeld bij vakken als politicologie, mensenrechtenstudies, aardrijkskunde, maatschappijleer, rechtswetenschap, sociologie, etc.

Met deze discussie is Raki dolblij, het betekent veel voor hem, en de avond wordt hiermee een succes. De discussie met de docenten gaat nog een tijdje door, en wanneer ik Raki aan het einde van de avond vraag of hij zo tevreden is glimlacht hij en zegt “jazeker, dit is echt heel goed!”

Een verslag van ons campagnelid Rick